"Estabamos facendo unha película, e o xefe do estudio enviou ao seu axudante a dicir a Ford que levaba un día de retraso. "Ah", dixo Ford moi amábel. "E cantas páxinas se supón que podemos rodar ao día?" "Arredor de oito, supoño", dixo o tipo. "Quere darme o guión?", preguntou Ford, e o axudante deullo. Contou oito páxinas que aínda non se rodaran, arrancounas e devolveulle o guión. "Agora pódelle dicir ao seu xefe que xa estamos ao día". E xa non rodou as oito páxinas."

Contoullo así o cámara Joseph La Shelle a Peter Bogdanovich, que reflicte a anécdota no seu libro sobre o gran director americano. Hai moitas, moitas anécdotas sobre John Ford, e posibelmente moi poucas sexan reais, aínda que encaixan tan ben co seu personaxe que mereceran selo. O primeiro día de rodaxe de The informer reuniu a todos os actores e técnicos en medio do estudio e levou até alí ao productor. "Mirade ben a este tío", dixo, "Este é Cliff Reid. É o productor. Mirádeo agora porque non o ides volver ver no estudio até que o filme estea terminado". Así sucedeu, por suposto.

"Colle todo o que oíras dicir, todo o que oíras dicir na túa vida... multiplícao por cen, e seguirás sen ter unha idea de John Ford". Son palabras de James Stewart sobre o máis grande director de cine de todos os tempos. En plena era McCarthy o presidente da Liga de Directores, Joseph Leo Mankiewicz, estaba sendo cuestinado por parte dun sector dese colectivo á cabeza do cal estaba Cecil B. de Mille. Pretendían que todos os membros da Liga asinasen un patriótico xuramento de lealdade. Convocouse unha reunión, xa mítica, na cal se produciron diferentes discursos ao longo de varias horas. Todo o mundo se preguntaba que pensaría Ford do tema, pois a súa era unha voz sólida e influínte. Cando De Mille acabou de falar, Ford ergueu a man e dixo o que segue: "Chámome John Ford. Fago películas do Oeste. Non creo que haxa ninguén na sala que saiba mellor o que quere o público estadounidense que Cecil B. De Mille, e desde logo, sabe darlle o que quere. Pero non me gustas, C. B., e non me gusta o que estiveches dicendo aquí hoxe. Propoño que lle deamos a Joe (Mankiewicz) un voto de confianza e que nos vaiamos a casa a durmir un pouco". Iso foi exactamente o que pasou.

"My name is John Ford. I make westerns". Fixo os mellores que se rodaron nunca. E fixo moitas outras cousas, ao longo dunha filmografía extensa e cargada de obras mestras. Hoxe repasamos aquí unha lista das súas ¿dez? películas que máis me gustan. Entre paréntese vai o título de estrea en España.

The iron horse (El caballo de hierro), 1924. Con George O'Brien e Madge Bellamy
Kentucky Pride (Sangre de pista), 1925. Con Henry B. Walthall e J. Farrell MacDonald
Four sons (Cuatro hijos), 1928. Con Margaret Mann, James Hall, Charles Morton, George Meeker e Francis X. Bushman.
Riley the Cop (Policía sin esposas), 1928. Con J. Farrell MacDonald, Louise Fazenda, Nancy Drexel e David Rollins.
Arrowsmith (El doctor Arrowsmith), 1931. Con Ronald Colman, Helen Hayes e Mirna Loy.
The lost patrol (La patrulla perdida), 1934. Con Victor MacLaglen, Boris Karloff, Wallace Ford e Reginald Denny.
The world moves on (Paz en la tierra), 1934. Con Madeleine Carroll e Franchot Tone.
Judge Priest (El juez Priest), 1934. Con Will Rogers, Henry B. Walthall, Hattie MacDaniel e Steppin Fetchit.
The informer (El delator), 1935. Con Victor MacLaglen, Heather Angel, Preston Foster, Margot Grahame, Wallace Ford e Una O'Connor
Mary of Scotland (María Estuardo), 1936. Con Katharine Hepburn, Fredric March, Florence Eldridge e John Carradine.
Four men and a prayer, 1938. Con Loretta Young, Richard Green, George Sanders, David Niven, William Henry e C. Aubrey Smith.
Stagecoach (La diligencia), 1939. Con John Wayne, John Carradine, Thomas Mitchell e Claire Trevor.
The grapes of wrath (Las uvas de la ira), 1940. Con Henry Fonda, Jane Darwell, John Carradine e Russell Simpson.
How green was my valley (Qué verde era mi valle), 1941. Con Walter Pigdeon, Maureen O'Hara, Donald Crisp, Sara Allgood e Roddy McDowall.
They were expendable (No eran imprescindibles), 1945. Con John Wayne, Robert Montgomery, Donna Reed e Ward Bond.
My darling Clementine (Pasión de los fuertes), 1946. Con Henry Fonda, Victor Mature, Linda Darnell, Walter Brennan e Tim Holt.
The fugitive (El fugitivo), 1947. Henry Fonda, Dolores del Río, Pedro Armendáriz e Ward Bond.
The quiet man (El hombre tranquilo), 1952. Con John Wayne, Maureen O'Hara, Victor MacLaglen, Barry Fitzgerald, Ward Bond, e Mildred Natwick.
The searchers (Centauros del desierto), 1956. Con John Wayne, Jeffrey Hunter, Vera Miles e Ward Bond.
The last hurrah (El último hurra), 1958. Con Spencer Tracy, Jeffrey Hunter, Basil Rathbone e Donald Crisp.
Sergeant Rutledge (El sargento negro), 1960. Con Woody Strode, Jeffrey Hunter e Constance Towers.
The man who shot Liberty Valance (El hombre que mató a Liberty Valance), 1961. Con John Wayne, James Stewart, Vera Miles e Lee Marvin.
Cheyenne Autumn (El gran combate), 1964. Con Richard Widmark, Caroll Baker, James Stewart, Edward G. Robinson, Karl Malden, John Carradine, Gilbert Roland, Sal Mineo e Dolores del Rio. ¶