caderno dun rencoroso enfermo de cinefilia
Inicio > Historias > Feira do Libro 2006, Episodio 3: Os libros arden mal
> Feira do Libro 2006, Episodio 3: Os libros arden mal <

Era unha aposta arriscada. Polo colosal das súas intencións, Os libros arden mal era un paso decisivo, mesmo definitivo, na traxectoria literaria do seu autor. Ou para si ou para non: non había posibilidade alternativa. Manuel Rivas estaba, coma no chiste, ao límite do precipicio e optara por dar un paso á fronte, despois desa experiencia frustrada que foi A man dos paíños, aparecida entre dúas coleccións de relatos, Ela, maldita alma e As chamadas perdidas, das que o mellor que pode dicirse é que eran irregulares. O mellor Rivas, o Rivas que nos gusta, agromou nos últimos anos na súa actividade xornalística -compilada en varios volumes memorábeis-, pois ninguén soubo facer coma el a crónica literaria dun tempo e dun país.

Máis polo que sospeito que polo que sei, teño a convicción íntima de que había persoas, e non precisamente poucas, que desexaban que esta nova obra de Rivas fose un fiasco. Que tiñan redactadas de antemán unhas críticas con cheiro a necrolóxica. Se a obra fose o desastre que agardaban, teríanlles bastado tres ou catro capítulos para poñela podre, e quizais sexa esa a razón de que ao cabo de case un mes da súa saída ao mercado poidamos contar cos dedos -e sóbrannos dedos- as recensións da obra publicadas en medios convencionais ou en Internet. Porque o caso é que acontece xustamente o contrario: basta ler tres ou catro capítulos para comprender que estamos diante dun texto extraordinario, maxistral, superlativo. Un fito que marcará un antes e un despois na historia das nosas letras, e do que somos agora espectadores privilexiados.

Non arranca ben: o primeiro capítulo ten pouco corpo, pero deixa un par de frases que sen descubrirnos nada novo golpean en nós coma raios. "Todo o mundo serve para a guerra. Se non serve para matar, serve para morrer". Creo que foi xa aí, na terceira páxina, cando souben que este libro era outra cousa. Foi aí ou na seguinte: "Os vellos enterrando os novos, di Olinda. Iso é a guerra". As posíbeis dúbidas desaparecen no capítulo segundo, o de George Borrow, e sobre todo no terceiro, un prodixio, con ese personaxe que le e rele un mesmo capítulo de Ana Karenina durante os catorce días da viaxe á Habana, imaxinando o resto da novela co convencemento de que a que escribira Tolstoi non había de ser moi diferente. Sucede o mesmo que cando te pos a ver Centauros do deserto, que ao cabo de cinco minutos xa sabes que hai películas e películas, e que ademais está aquela. A referencia a John Ford non é gratuíta neste caso. John Ford foi o máis grande, ben o sabemos, pero non só porque dirixira un feixe de obras mestras, senón porque tamén daba moi bos consellos. Velaí o que lle deu ao seu colaborador Frank S. Nugent: le moitos libros, documéntate moi ben, estuda moito e toma moitas notas, pero logo esquece todo e ponte a escribir o guión. Non imos contar a Historia, imos facer ficción. Isto é o Oeste, home: se a lenda acaba por convertirse nun feito, publica a lenda. Pois con Os libros... pasa igual. Non é cuestión de contar historias reais, senón de contar historias verdadeiras.

Arden os libros, o máis longo dos capítulos, é de seu unha novela dentro da novela. E magnífica. Funciona perfectamente como texto autónomo. E tal a súa brillantez que ao saír del é case inevitábel unha certa sensación de recaída, que posibelmente desapareza nunha segunda lectura. Porque en Os libros... hai que embarcarse varias veces, para gozar non só da precisión da linguaxe, do xa coñecido alento poético dun autor capaz de recoller un mundo nunha frase. Desta vez hai que falar tamén de estrutura; hai que falar, por fin, de xenuína potencia narrativa. Dunha prosa que turra do lector de maneira apaixonada. Dun relato coral e complexo no que todo acaba encaixando con precisión de cirurxián. Rivas mesmo xoga a introducir outros rexistros literarios, sexan as novelas do oeste de John Black Eye, os poemas de Mim desamparou ou o traballo ensaístico a partir da homenaxe a Carl Schmitt, pero foxe do puro exercizo de estilo por valerse da autoría de figuras inesquecíbeis como Aurelio Anceis ou Héctor Ríos. E tamén Polca, e o Xuíz, e Chelo Vidal, e Ó, e tantos e tantos outros. Coa técnica do pase preciso, coa arte do zurcido invisíbel, Manuel Rivas xungue e casa unha sensacional colección de personaxes, e o conxunto vai cobrando sentido pleno páxina a páxina, como as pezas dun puzzle que se arman soas diante dos nosos ollos abraiados, guiadas pola man máxica da literatura. Os libros arden mal non é, con certeza, unha novela: é unha novelísima, no luminoso achádego que empregou O'Mestre para describila.

A post-data: O 19 de agosto -o sábado da semana que vén- cúmprense setenta anos desa queima de libros na Dársena da Coruña. Habería que facer algo, non lles parece?

dos arquivos estranhos: Feira do Libro 2006, Episodio 2: Homes sen nome e homes sen sorte

2006-08-07, 09:58 | 14 comentarios

Referencias (TrackBacks)

URL de trackback de esta historia http://pawley.blogalia.com//trackbacks/42075

Comentarios

1
De: bretemas Fecha: 2006-08-07 18:10

Ben bonito o texto, si señor. Saudades.



2
De: mourullo Fecha: 2006-08-07 21:42

Non estará a propoñer queimar exemplares do libro de Manuel Rivas vestidos de fascistas? ;-) Menuda performance!



3
De: Calidonia Fecha: 2006-08-08 02:45

E algo ao estilo el libro de la rosa, salvando libros das chamas? Invitade a Paco para que faga de Sean Connery vestido de freire...

Obrigado pola recensión, sr. Pawley. Abríume as ganas de volver ler ficción de O'Rivas, pois o tiven uns aniños confinado aos artigos xornalísticos.



4
De: Moebius Fecha: 2006-08-08 09:37

Ve usted, a pesar de sus dudas,al final llevaba razón Torrente Ballester.



5
De: O levantador de minas Fecha: 2006-08-08 11:33

Agradecido pola súa transparencia, Sr. Pawley. Estou a ler o libro e concordo xa con parte da súa valoración. Cando alguén se pon a traballar a serio e ten cualidades para a tarefa, logo se recoñece isto no resultado.
De igual modo detesto as actitudes, sibilinas e miserábeis, dos que só ven na cultura unha leira da que apropiarse.



6
De: jorge Fecha: 2006-08-08 17:07

Canto me gustou iso de "O levantador de minas" de "...unha leira da que apropiarse", que capacidade de síntesis, impresionante.
Blogs (coma iste) ó poder, sen nin siquiera ánimo de telo, nin de nada máis, nunca máis.



7
De: r.r. Fecha: 2006-08-09 01:13

Xa non teño dubidas de que a vou mercar e vouna ler (cousa que non sempre ocurre). Só lera o primeiro capítulo que se podía baixar nas Internetes e concordo con vostede nesa valoración. Agora espero concordar no resto. Agradecidísimo pola crítica e felicidades a mourullo pola idea da performance, aínda teño o riso grapado na boca.



8
De: lara Fecha: 2006-08-10 11:30

Sei que neste blog non ten sitio a política pero sabedes que GALICIA ARDE? Galicia é para algúns terra de Santa Compaña, e de trasnos e fadas, pero a Galicia que se queima é a Galicia real.



9
De: Martin Pawley Fecha: 2006-08-10 21:33

Neste blog tivo, ten e terá sempre espazo a política. E sei, lara, que Galiza arde. Seino moi ben. Demasiado ben.



10
De: adsa Fecha: 2006-08-12 19:42

La fotografía y el cuerpo



11
De: Julicheiro Fecha: 2006-08-12 22:16

Rematei o libro onte á tarde e á noite xa me puxera de novo a relelo. A novela é fantastica, Rivas ten esa capacidade de facerche visualizar algo só cun par de pinceladas. Maila extensión (son case 800 páxinas), pódese decir que hai unha total economía da linguaxe; non se pode decir máis en menos. Dende logo, non ten nada que envexarlle a Paul Auster. Decía Torrente Ballester que Manuel Rivas estaba destinado a escribi-lo "Quixote" da lingua galega. Tanto non será, pero con esta novela entra no Olimpo dos escritores galegos; quixais, xunto con Ferrín, o máis grande de entre os vivos.



12
De: ababoro Fecha: 2006-08-13 12:10

Quen lle dera a Ferrín!



13
De: frangulha Fecha: 2006-08-14 22:06

eu nom percebia por quê nom havia resenhas sobre o romance nem na rede, depois de tantas semanas de publicaçom. Agora compreendo. Eu, leitora compulsiva , estou a ler o livro mui lentamente, tam lentamente... só para saboreá-lo. Aínda vou na 350 e já me dói nom poder ler por primeira vez algum retalho passado. Muito gosto de que porfim o Rivas nom me decepcione.



14
De: ghanito Fecha: 2006-08-15 13:48

Se a novela ten a metade do nível desta crítica ou é a metade de boa que dis que é non sei que agardo en sair correndo para mercala.

E do que di Mourullo...Non sei se terei camisa azul na casa, terei que mercar tamén unha ;)



Nombre
Correo-e
URL
Dirección IP: 54.225.16.10 (f23115c6d6)
Comentario
¿Cuánto es: mil + uno?









os arquivos estranhos




correo:diasestranhos()gmail.com

O sistema de comentarios está á disposición dos lectores de "signos de vida" (antes "días estranhos") exclusivamente para a publicación de opinións e comentarios relacionados co contido deste blog. Calquera texto publicado por medio do referido sistema non reflicte necesariamente a opinión do autor deste blog. As opinións e informacións publicadas no sistema de comentarios son de autoría e responsabilidade integral dos leitores que del fixeran uso. O autor deste blog resérvase o dereito de suprimir os comentarios e textos que considere ofensivos, difamatorios, calumniosos, preconceitosos ou de algunha forma perxudiciais a terceiros. Textos de carácter promocional ou inseridos no sistema sen a debida identificación do autor (nome completo e enderezo válido de e-mail) tamén poderán ser eliminados.


Licenza de 
Creative Commons
Esta obra está baixo unha licenza Recoñecemento-NonComercial-CompartirIgual 2.5 de Creative Commons. Blogalia

Blogalia

(c) Martin Pawley