Nacido hai oitenta e dous anos en Senegal, Ousmane Sembene foi o primeiro cineasta africano en acadar unha certa repercusión internacional como dono dunha obra exhibida e premiada en diferentes certames europeos xa na altura dos anos sesenta. En España, porén, ningún dos seus filmes chegou a ser estreado. O exitoso paso de Moolaadé polo Festival de Cannes do 2004, onde recibiu o galardón "Un certain regard", permite que hoxe teñamos a oportunidade de ver esta obra mestra dentro dos limitados circuitos de versión orixinal.

O fío argumental de Moolaadé é moi simple. A historia comeza cando catro nenas escapan do rito da ablación refuxiándose na casa de Colle Ardo, unha muller que varios anos atrás impediu que a súa propria filla Amsatou fora sometida a tal práctica. A partir dese momento entran en conflito dous valores tradicionais: dunha banda a salindé, a "purificación" pola brutal vía da mutilación xenital, e doutra o moolaadé, o dereito ao asilo e á protección. Coa súa decisión de acoller e axudar ás nenas Colle Ardo provoca unha crise na vida da aldea; Colle mesmo deberá pasar polo sufrimento do castigo e a humillación pública antes de que a súa postura saia triunfante, desencadeando unha auténtica revolta de mulleres que esixen que nunca mais nena algunha sexa mutilada. E é que -non llelo vou negar- o final de Moolaadé é esperanzador, positivo e un chisco inxenuo, aínda que tamén é certo que para daquela o espectador xa tivo ocasión de ver momentos dabondo de xenuino dramatismo.

Moolaadé é unha aposta decidida pola libre elección da muller, cousa que Ousmane Sembene explica dun xeito audaz e conmovedor, outorgando todo o peso do relato a un personaxe inesquecíbel, a Colle Ardo que interpreta con enerxía e bravura Fatoumata Coulibaly. A película é ideoloxicamente inequívoca, un feroz canto á liberdade, incluida a liberdade de expresión e de comunicación conculcada nun pobo no que os homes prohíben a radio por considerala culpábel de transmitir mensaxes contrarios á tradición. Ousmane Sembene retrata os feitos con vigor mais sen efectismos, optando con veterana sabiduría pola naturalidade; unha naturalidade que se revela especialmente valiosa no seu tratamento da dor e da morte.

Inzada de pequenos detalles que non escaparán ao ollo atento (reparen, por exemplo, nos cartaces que asoman polo posto de venta ambulante do "Mercenario", un personaxe decisivo na historia; ou na relación que mantén Colle Ardo coas outras esposas do seu marido), Moolaadé é unha obra fermosamente colorida e vitalista, unha desas pezas maxistrais que contribúen a facernos mellores persoas. Non podo deixar de facer miñas as palabras que escribiu Lisa Schwarzbaum no Entertainment Weekly "This great work of art has the potential to change the world". ¶