caderno dun rencoroso enfermo de cinefilia
Inicio > Historias > La Pelota Vasca
> La Pelota Vasca <

Dous dos máis comentados traballos estreados no cine ao longo deste 2003 son documentais. Se a primeira metade do ano estivo marcada polo impacto de Bowling for Columbine, o outono tráenos a polémica arredor de La Pelota Vasca, o excelente documental dirixido por Julio Médem, cuxas películas até agora non me inspiraron especial afecto (nin tan sequera Lucía y el sexo).

Hai que agradecerlle a Médem que se botase a facer La Pelota Vasca. A súa decisión de filmar aos entrevistados case sempre en plena natureza, en escenarios diferentes dos que lles son habituais, resulta todo un acerto. Todo pobo dispón dos seus mitos e metáforas, e Médem xoga cos elementos telúricos asociados á cultura vasca, coa terra, as árbores e as tradicións ancestrais, permitíndose algúns xogos poéticos froito da luminosa unión das súas imaxes coa música de Mikel Laboa. A montaxe é áxil e dinámica, aínda que sospeito que a algúns espectadores ha de parecerlles sospeitoso que todas as declaracións estean moi troceadas. O peor é a selección das imaxes de arquivo, que quizá debera ser un aspecto máis coidado.

Evidentemente, ninguén vai ver La Pelota Vasca para disfrutar da estética da película. Imos ao cine para escoitar un feixe de voces pronunciándose sobre Euskadi. E todas, absolutamente todas as intervencións son enormemente interesantes. Iso non quere dicir, por suposto, que esteamos sempre de acordo con elas. Iso sería imposíbel, porque na práctica hai representación de todas as partes. Si, si, leron ben, dixen todas. E é que, deixando a un lado cuestións de estilo, ¿hai no pensamento do dirixente de UPN, no de Pablo Mosquera ou no de Patxi López ou Benegas diferencias substanciais co que pensa Mayor Oreja sobre o tema?

Resulta tremendamente útil escoitar ao energúmeno de Arnaldo Otegi para entender con claridade o alcance da súa idiotez. É moi esclarecedor todo canto di Felipe González sobre a guerra sucia, con ese tono seu de demagogo bobón que lle serviu para obter varias maiorías absolutas. Non sorprenden as intervencións dos políticos en activo, que manteñen a clásica actitude nin fu-nin fá mirando á cámara con pinta de candidato en campaña; resultan en xeral máis proveitosas as intervencións dos retirados, como Ardanza ou Garaicoetxea. Con todo, as palabras máis lúcidas e valentes non nacen da boca dos líderes políticos, como cabía agardar, ou polo menos non dos que hoxe se pasean polo primeiro plano. Nacen da gorxa de Eduardo Madina, das Xuventudes Socialistas de Euskadi, que perdeu unha perna por culpa dun atentado terrorista. De Iñaki Gabilondo, Antonio Alvárez de Solís ou Javier Ortiz, periodistas con opinións bastante asisadas e serenas sobre a cuestión. Dos representantes da Igrexa, que por unha vez e sen que sirva de precedente quizá teñan un papel moi grande que cumplir, como xa pasou no conflicto irlandés (aplastantemente lóxico o mediador Alec Reid, por certo). Do escritor Bernardo Atxaga, sosegado e brillante. Ou de Javier Sádaba, filósofo ao que non lle importou participar, a diferencia doutros quizá demasiado ocupados en bailar ao son da música que se toca desde a Moncloa.

O documental expón posicións moi diferentes, e non se pronuncia explicitamente en ningunha dirección. Médem non pretende ser obxectivo, pois sabe que iso é imposíbel; o que si demostra é a súa vontade de exhibir un gran número de subxectividades, todas as que desexaron estar. Quizá por iso as ausencias resulten tan curiosamente clarificadoras, tanto ou máis que as presenzas.

A grande aposta de Médem é sen dúbida a do diálogo, un diálogo tranquilo e valente, que non sinta medo de cometer erros. Así se constrúe o progreso, desde a serenidade, desde a aceptación da diferencia, desde a amplitude de miras. A película de Médem non nos descubre nada novo, é certo, e pode pecar dun certo elitismo; coa súa lucidez habitual El Pez lamentábase hai uns días de que ningunha intervención lembrase que un pobre de Bilbao parécese máis a un pobre de Murcia que a un rico de Neguri (iso sabémolo ben os galegos: nada hai tan unificador como a miseria). Malia iso, La pelota vasca é unha ferramenta extraordinariamente valiosa para entender que é o que pasa. A fin de contas, o seu principal mérito é a súa mesma existencia. Por iso enfureceu a Pilar del Caudillo, que obviamente xamais se molestará en velo.

2003-11-03, 12:26 | 13 comentarios

Referencias (TrackBacks)

URL de trackback de esta historia http://pawley.blogalia.com//trackbacks/12630

Comentarios

1
De: Moebius Fecha: 2003-11-03 18:29

Resulta deleznable cualquier intento de censura pero también resulta, cuando menos, curioso, previsible y en cierta forma correlativo, el que alguien le dé el "Oscar" a la mejor película a una que ya estaba subiendo a los altares antes de verla. Al final hasta los más abiertos de mente acabamos por oír sólo lo que escuchamos.



2
De: ElPez Fecha: 2003-11-03 19:50

Gracias MPawley, por sus comentarios sobre el documental, que suscribo agradecido (reitero), porque en mi comentario quizá me fijé más en lo que no ví que en lo que sí había visto.



3
De: IaRRoVaWo Fecha: 2003-11-03 21:18

Teño gañas de ir a vela ao cine, ¿xa esta nos cines da Galiza?



4
De: Anónimo Fecha: 2003-11-04 03:03

Parecen-me moi interesantes os vosos comentarios, sirven-me de prólogo para logo ir a vela...



5
De: Paco Penas de DORVISOU Fecha: 2003-11-04 03:08

sínto-o, e como un destino, vou a cambea-lo meu nome polo de anónimo....



6
De: Martin Pawley Fecha: 2003-11-04 06:51

Por alusións, Moebius: en efecto, a minha experiencia como cinéfilo permíteme intuir cun alto grao de acerto de que películas pode ser que goste e de cales non. Ademais de que o tema de La Pelota Vasca me inspira un evidente interese, debo dicirlhe que toda a información de que dispunha sobre a mesma en aspectos como o estilo visual e as opcións estéticas polas que se decantou Médem inspirábame a priori unha enorme simpatía. En todo caso, eu non emitín a minha opinión sobre a película até vela. É un velho costume meu, o de agardar a ver as cousas para pronunciarme en detalhe sobre elas. Así non chegarei nunca a ministra de cultura, está claro.

Iso si, a minha experiencia como cinéfilo, insisto unha vez máis, permíteme facer algúns prognósticos xerais. Podo así predicir que non creo que nunha cinematografía tan cativa como a española chegue a estrearse neste ano outra película de máis calidade que esta.

Polo demais, o bon xustamente que ten un trabalho como o de Médem é que nos deixa escoitar voces ás que habitualmente non temos acceso. Porque o malo non é oír só o que escoitamos, senón oír tan só o que nos deixan escoitar.



7
De: Snob Neurotico Fecha: 2003-11-04 09:04

Como lle dixen, con reseñas como esta vaime acabar gostando a película ;)



8
De: webensis Fecha: 2003-11-04 09:29

Conocidos míos madrileños han visto la película y me han asegurado que no muestra nada nuevo que no sepamos por estas zonas histéricas, censuradas e ignorantes de... ee... la península ;o)



9
De: Martin Pawley Fecha: 2003-11-04 10:17

Pois eu si atopei moitas voces novas, de xente que me era perfeitamente desconhecida. Claro que eu non vivo en Madrid, crisol de todas las Españas e lugar de onde mana todo o conhecemento.



10
De: webensis Fecha: 2003-11-04 10:30

:oDD
Sí, lo del crisol es cierto.



11
De: Pedro Lemos Fecha: 2003-11-04 10:55

Assisti "Tiros em Columbine" e fiquei bastante impressionado, principalmente pela estética do documentário. Acho que passamos por uma fase onde valorizamos mais a literatura "realista"; daí o sucesso dos documentários, inclusive aqui no Brasil. Tanto que, este ano, devo ter visto quase uma dezena deles (o último foi sobre Leni Riefenstahl), fora os especiais passados na televisão.



12
De: deneno Fecha: 2003-11-05 07:38

alédome moito da recuperación do documental, temos que democratizar este tipo de cine dunha vez por todas...

e ademáis coma a ficción ultimamente nen pse nen psa, pois...



13
De: Pedro Lemos Fecha: 2003-11-06 10:21

Realmente, o título por aqui ficou horrível. Aliás, é tradição brasileira atribuir títulos "auto-explicativos" aos filmes, o que certas vezes ofende a inteligência da audiência (HeHeHe). O título em inglês é melhor, até porque faz relação ao prosaico jogo de boliche, ponto destacado no documentário.



Nombre
Correo-e
URL
Dirección IP: 54.162.236.133 (cb759b668d)
Comentario









os arquivos estranhos




correo:diasestranhos()gmail.com

O sistema de comentarios está á disposición dos lectores de "signos de vida" (antes "días estranhos") exclusivamente para a publicación de opinións e comentarios relacionados co contido deste blog. Calquera texto publicado por medio do referido sistema non reflicte necesariamente a opinión do autor deste blog. As opinións e informacións publicadas no sistema de comentarios son de autoría e responsabilidade integral dos leitores que del fixeran uso. O autor deste blog resérvase o dereito de suprimir os comentarios e textos que considere ofensivos, difamatorios, calumniosos, preconceitosos ou de algunha forma perxudiciais a terceiros. Textos de carácter promocional ou inseridos no sistema sen a debida identificación do autor (nome completo e enderezo válido de e-mail) tamén poderán ser eliminados.


Licenza de 
Creative Commons
Esta obra está baixo unha licenza Recoñecemento-NonComercial-CompartirIgual 2.5 de Creative Commons. Blogalia

Blogalia

(c) Martin Pawley