d�as estranhos

Adeus Blogalia, ol� Blogaliza

d�as estranhos deixa a residencia blogalita que levava ocupando desde marzo de 2003 para trasladarse -e non era sen tempo- ao barrio que chaman Blogaliza. Estamos a�nda facendo a mudanza as� que a casa non ten apenas mobiliario; en calquera caso, agardamos desde hoxe as s�as visitas.

Grazas, V�ctor, por estes case seis anos de hospitalidade.

Ann Savage (1921-2008)

Morreu Ann Savage, actriz de culto grazas � s�a presenza nun cl�sico do cinema negro, Detour, que poden ver ou descargar de balde en archive.org. O seu derradeiro traballo no cinema foi facer de Nai no delirante exercicio memorial�stico que Guy Maddin fixo a conta da s�a cidade natal, Winnipeg:

En d�as coma hoxe

D�as soluci�ns para un problema (Abbas Kiarostami, 1975)

En d�as coma hoxe c�mpre revisarmos unha vez m�is a Kiarostami.

para saber m�is: a contundente anotaci�n de Br�temas.

The wind will carry us

Entre os artigos de opini�n que analizan a concesi�n das e�licas, na portada da web de La Voz de Galicia esqueceron citar o de Xos� Luis Barreiro Rivas, Luces y sombras del concurso e�lico. Vexamos o que di:

"Todas las quinielas han fallado. Y, a expensas de una informaci�n m�s meticulosa, tengo la impresi�n de que la resoluci�n del concurso e�lico se hizo con unas bases de racionalidad que pueden reducir a un debate t�cnico -siempre opinable- la conflictividad que se auguraba (...) Los que m�s pod�an presionar -presuntamente- se han quedado con viento en los bolsillos, y pocos ser�n los gallegos que sepan explicar por qu� entre los m�s decepcionados figuran nombres como Epifanio Campo, Manuel Jove, Amancio Ortega y Jacinto Rey, aunque a este le tocaron 142 megavatios que, sin dejar de ser una cifra importante, apenas roza de lejos las hip�tesis con las que trabajaba hace dos d�as (...) Si juzgamos la situaci�n en t�rminos positivos, la resoluci�n deja ver dos grupos energ�ticos gallegos que, frente a la decepci�n de Iberdrola, salen muy fortalecidos - E�lica Galenova y Norvento - y dos proyectos, tambi�n gallegos, que est�n relacionados con sectores considerados estrat�gicos en la econom�a de Galicia -Aucosa, que re�ne a varias conserveras, y Feiraco, que representa el mayor intento de agrupaci�n cooperativa de los productores de leche-, y que parecen representar los acuerdos sociales m�s extensos con los que se contaba en este concurso. Ello no obstante, a pesar de la certera l�gica que asoma detr�s de la resoluci�n firmada por Fernando Blanco, nadie podr� evitar los da�os ya causados a la imagen de la energ�a e�lica -y de la propia Xunta- durante la tramitaci�n del concurso..."

Un despiste, sen d�bida. E seguindo cos artigos de opini�n, non perdan o de Carlos Luis Rodr�guez en El Correo Gallego ("Gracias a aciertos propios y groseros errores ajenos, el BNG hace del concurso e�lico su consagraci�n") e o editorial dese mesmo xornal ("Es lo que los gallegos se merecen").

Entrevista a Martin Pawley

Aqu� queda a entrevista que me fixo Xurxo Gonz�lez para a web da Axencia Audiovisual Galega:

Martin Pawley: ´O que non temos en Galicia � unha masa cr�tica que apoie con enerx�a os produtos bos que aqu� se fan´
26-12-2008

A Axencia Audiovisual Galga tam�n quere indagar por outros f�os da instituci�n cinematogr�fica e polo tanto dalle voz a un dos cr�ticos de cinema m�is importantes da actualidade que se poden seguir nos medios de comunicaci�n galegos. A figura de Martin Pawley el�vase con estoicismo fordiano reflexionando sobre aspectos que envolven � cr�tica cinematogr�fica. 16 preguntas na procura da disecci�n do xuizo cr�tico.

1. Imos comezar polo abstracto, qu� � para ti a cr�tica?
Pois o que di o dicionario: a actividade de xulgar e emitir un xu�zo sobre unha obra, o cal implica facer unha recomendaci�n sobre a mesma, do tipo "far�as ben en vela" ou "al� ti". Facer cr�tica � expo�er opini�ns de maneira m�is ou menos razoada e esas opini�ns son sempre subxectivas, por suposto que si (e o honesto � reco�ecelo, desbotando ese absurdo mito da obxectividade). Outra cousa � que a cr�tica deba transcender o puro gusto persoal e esforzarse en intentar detectar virtudes e defectos no produto final � marxe de que dun xeito primario conecte connosco ou inspire en n�s rexeitamento.

2. A cr�tica cinematogr�fica cres que ten algunha especificidade respecto a doutras artes?
Non, non creo. De feito eu tam�n fago cr�tica de libros para Protexta e no esencial a mi�a actitude � id�ntica. Coma nas outras artes facer cr�tica esixe un certo grao de co�ecemento do seu pasado e tam�n -e penso que conv�n insistir moito nisto- do seu presente. E canto m�is diverso sexa ese co�ecemento, mellor.

3. Diferenzas entre cinefilia e cr�tica cinematogr�fica?
Pois para iso o bo � acudir novamente ao dicionario, que � onde aparecen as definici�ns das cousas. Al� di que un cin�filo � unha persoa moi afeccionada ao cinema e que ten moitos co�ecementos sobre o tema. Atendendo a iso non todos os cin�filos fan cr�tica, mais penso que � obrigado que todos os cr�ticos sexan cin�filos, da mesma maneira que se d� por feito que aos cr�ticos literarios lles gusta ler e aos cr�ticos musicais ir aos concertos. Curiosamente nos �ltimos anos e en certos ambientes culturetas a palabra "cinefilia" caeu nun absurdo desprestixio, como se fose unha actitude a combatir; � algo que levo escoitado en diferentes coloquios e tertulias, con p�blico e sen el. O que nunca escoitei � unha xustificaci�n clara de "que ten de malo a cinefilia". Eu son cin�filo antes que cr�tico, e a moita honra, e cando deixe de escribir e falar sobre cinema seguirei alimentando a mi�a cinefilia igual que antes: con moitos filmes.

4. Que pode aportar a cr�tica � creaci�n audiovisual?
A cr�tica axuda a marcar tendencias. Contrib�e a afianzar certas modas ao servir de peneira da xigantesca e inabarc�bel creaci�n audiovisual do mundo. Os que exercemos a cr�tica temos acceso -uns m�is que outros- a obras que � maior parte da poboaci�n lle resultan inalcanz�beis e �s veces somos quen de detectar a importancia de determinados autores que logo chegan ao p�blico xeral. Iso funciona para ben e para mal, pois tam�n acontece o contrario: o desprezo que a cr�tica amosa ante certas propostas pode traer como consecuencia a s�a total invisibilidade. No noso mundo hipercomunicado non existe aquilo do que non se fala. Preg�ntelle aos cr�ticos que co�eza que digan cinco ou seis t�tulos de filmes africanos sen buscar en Google, a ver cantos superan a proba...

5. Cal � o teu cami�o de procedencia ata a cr�tica?
O punto de partida no meu caso � o blog d�as estranhos, que abr�n en marzo de 2003. Como cin�filo confeso que son empecei a deixar anotaci�ns sobre pel�culas e como naquela altura non hab�a practicamente ningu�n m�is que escribira en galego e en Internet sobre, po�amos por caso, The searchers ou Sergeant Rutledge a mi�a p�xina acabou sendo etiquetada coma un blog de cinema. O ano seguinte, en 2004, ocorreuseme ir ao Festival de Donostia; a cambio do seu apoio para acadar a acreditaci�n ofrecinlle a mi�a colaboraci�n gratu�ta a un xornal coru��s de papel, cuxa resposta a�nda estou agardando, e a Vieiros, daquela dirixido por Anxo Quintela. Dix�rome que si e fixen cr�nica para eles desde o festival. O ano seguinte volv�n ir acreditado a Donostia por Vieiros e estando al� recib�n chamada de Bel�n Regueira, que xunto a Tom�s Lij� estaba preparando un magazine de tarde para Radiofusi�n, Ant�podas: pediume se non me importaba falar desde al� para o programa. D�xenlle que o fac�a encantado e despois � mi�a volta empecei a colaborar con eles os venres: entraba por tel�fono para comentar as estreas da fin de semana. Cando Bel�n pasou a facer o Extrarradio na Radio Galega, vai xa para tres anos, ofreceume participar no seu novo espazo e al� marchei, encantado da vida, con ela e con Eduardo Herrero. Primeiro empecei facendo unha secci�n especificamente cin�fila e trala primeira reestruturaci�n do programa sumeime ao que chamamos "tertulia cultureta", unha tertulia moi relaxada sobre a actualidade cultural que agora comeza os s�bados despois das once da ma�� e na que comparto mesa con Grial Parga e Mar�a Y��ez. A mi�a presenza no Extrarradio trouxo logo como consecuencia aparici�ns espor�dicas no Diario Cultural, nomeadamente para falar de festivais de cinema, e de maneira puntual noutros espazos coma Punto de encontro, A lanterna m�xica ou O tren do ser�n, e tam�n no programa de televisi�n Planeta Cine da TVG. En medios de papel a mi�a actividade � moito m�is reducida.

6. Ti falaches de cinema na televisi�n, na radio e na escrita. A cr�tica est� condicionada polo medio no que se fai?
O maior condicionamento � a limitaci�n de espazo e tempo de cada un deles: na radio podes dedicarlle quince minutos a cousas que en televisi�n non ocupar�an m�is de noventa segundos, e obviamente nun blog podes facer o que che pete. Al�n diso eu non me sent�n nunca condicionado en absoluto; na radio en particular nin Bel�n nin Eduardo puxeron xamais pegas a nada do que propuxen ou dixen, e se miro cara atr�s hai unha morea de cousas das que me sinto moi feliz. Nun magazine xeralista coma o Extrarradio permit�monos falar sobre Jia Zhang-ke con Jaime Pena, ou sobre Apichatpong Weerasethakul con Jos� Manuel L�pez, e conversamos con Isaki Lacuesta ou co maior dos cineastas aparecidos nos �ltimos anos, Lisandro Alonso. E tam�n estou moi satisfeito de termos chamado a Marcos Nine aos poucos d�as de presentar Pensando en Soledad e JEDN, ou de meter hai uns meses en antena a �ngel Santos e a Oliver Laxe poucas horas antes de que recollesen os seus premios no Filminho. Chegar� o d�a en que poderemos rescatar esas gravaci�ns e dicir con orgullo "n�s xa nos ocupamos deles hai moito tempo".

7. Recibiches "presi�ns"?
Ningunha, de ningunha clase. E ademais non te�o tanta relevancia como para que algu�n poida considerar �til presionarme.

8. Como � a cr�tica cinematogr�fica en Galicia?
Fundamentalmente escasa: a inmensa maior�a dos medios prestan moi pouca atenci�n � informaci�n cinematogr�fica e non consideran preciso dispor dunha persoa como referente para tratar eses temas e se a te�en apenas lle deixan espazo m�is que para ocuparse das estreas comerciais, o cal � unha limitaci�n moi grande pois nas cidades galegas a oferta cinematogr�fica en xeral � pavorosa coa �nica excepci�n da Coru�a, co F�rum Metropolitano a encher alg�ns ocos e sobre todo polo luxo que sup�n termos a sede dunha instituci�n coma o CGAI (a�nda que o verdadeiro luxo non � o CGAI, sen�n os seus programadores). En calquera caso hai xente aqu� en Galicia cuxa opini�n sempre me interesa, a�nda que como � natural os seus criterios non coincidan necesariamente cos meus. Penso en Jos� Manuel L�pez, en Jos� Luis Losa, en Grial Parga, en �ngel Santos, por suposto en Jaime Pena... E a�nda que non adoiten facer cr�tica, sempre resultan pertinentes as palabras de Jos� Luis Castro de Paz ou Jos� Manuel Sande.

9. Para facer cr�tica cinematogr�fica cres que � necesario ter formaci�n, metodolox�a, estrutura…
Para facer cr�tica cinematogr�fica � necesario ver filmes, ante todo. S� vendo filmes, moitos e moi diversos, podemos ser capaces de discernir o que sup�n cada obra no contexto no que foi creada. � estupendo ter lecturas e formaci�n mais o primeiro, o fundamental, son os filmes, e iso � algo que �s veces parecen esquecer os autores de textos que baten records de citas por cent�metro cadrado. Por outra banda a cr�tica debe ser un oficio libre e creativo, non necesariamente atado a uns modelos e uns procementos prefixados coma se fose un comentario de texto escolar. Eu non necesito opini�ns robotizadas, quero que haxa nelas paix�n e emoci�n. Non me importa que se vexan ben as filias e fobias, pois xa me encargarei eu logo de aplicarlles o filtro oportuno.

10. Que � o que m�is valoras dun filme?
Eu admiro moito a Charles Dickens, a s�a escritura xenerosa e optimista, a s�a enerx�a para combater as inxustizas, o seu esforzo por entender o outro, o seu amor polo x�nero humano. Como espectador de cinema tam�n son moi dickensiano e acabo decant�ndome polas propostas m�is claramente humanistas, esas que demostran que n�s e os moradores dun barrio marxinal de Lisboa somos no esencial id�nticos: xente � procura da felicidade. Eu tampouco creo en Deus: creo en John Ford, en Ousmane Semb�ne, en B�la Tarr, en Pedro Costa, en James Benning. G�stanme as pel�culas que nos obrigan a mirar e a escoitar.

11. Tes marcada algunha tendencia: cahierista, positif….
Esta pregunta vai en serio?

12. Tes alg�n cr�tico preferido?
Non, ning�n en concreto.

13. Como levas o de criticar estreas cinematogr�ficas?
L�voo ben porque non o fago. Non te�o obriga de opinar sobre todo o que chega �s salas comerciais e procuro falar s� daquilo que por unha raz�n ou outra me parece relevante.

14. Non cres que os festivais son os �ltimos reductos de ver cinema en comunidade… Como afrontas un festival de cinema?
Para ver pel�culas en comunidade xa est�n as salas de cinema e as cinematecas. Os festivais proporcionan unha oportunidade estupenda para ver uns cantos filmes que non chegar�n nunca � cidade na que vivimos, mais ante todo un festival serve para po�er en contacto aos espectadores cos creadores. Esa condici�n de punto de encontro � fundamental, � o que verdadeiramente d� vida a un festival de cinema. Agora ben, para que haxa encontro deben existir raz�ns para encontrarse e a raz�n �ltima sempre � unha boa programaci�n. Se non hai unha programaci�n con criterio non hai nada. Non se pode facer un bo festival sen boas pel�culas, igual que non se pode empezar a facer unha casa polo tellado.
Eu non asisto a demasiados festivais -f�ra de Galiza s� a Donostia, Xix�n e Lisboa- as� que vou a eles cheo de entusiasmo, sobre todo a Xix�n e Lisboa, onde o elemento de "encontro" e "comunidade" � especialmente intenso. Reencontrarse cos amigos e co�ecidos nos festivais � unha experiencia moi agrad�bel.

15. Que opinas da pol�mica "Boyero"?
Eu son un dos asinantes do manifesto enviado ao xornal El Pa�s, que serviu para facer ruido e po�er sobre a mesa unha cuesti�n moi importante: a forma na que os grandes medios falan de cinema. Non � un manifesto contra Boyero, que ten todo o dereito do mundo a dicir que non atura os filmes de Kiarostami; � m�is ben a reacci�n dun grupo de lectores que lle esixen a El Pa�s que atenda a informaci�n cinematogr�fica co mesmo respecto que lle dedica a outras artes, simplemente para estaren ben informados. Ning�n medio mandar�a a cubrir o Festival de Benicassim ao experto que habitualmente fala da actualidade oper�stica, e co cinema deber�a acontecer o mesmo: non ten sentido mandar ao Festival de Venecia a algu�n que desde o primeiro d�a estar� esbardallando contra todas as pel�culas que al� botan. O problema non � Boyero, pois, sen�n que El Pa�s o mande al� como �nico enviado, sabendo que vai dicir o que vai dicir.

16. Voute por nun compromiso, fai unha cr�tica da situaci�n actual do audiovisual galego…
Ben, para empezar eu non sei que � o audiovisual galego, nin se me ocorre un criterio sinxelo para discernir o que � audiovisual galego do que non o �. O m�is pr�ctico deumo un amigo hai anos: audiovisual galego deber�a ser todo aquel que se defina como tal en todas partes, en Galiza e f�ra dela. Se a Abderrahmane Sissako lle dera por dicir que el fai cinema galego eu estar�a encantado con tal de que diga o mesmo en todo o mundo; non vale pois esa cousa tan nosa de ser galegu�simos en Santiago de Compostela e espa�ol�simos en Madrid. En calquera caso esas cuesti�ns identitarias non son en absoluto relevantes no que atinxe �s obras de arte, que basicamente son de dous tipos, boas e malas. Hai moitas pel�culas galegas que me parecen malas, mesmo p�simas, empezando por Pradolongo; boas co�ezo menos, mais algunhas hai. O 2008, de feito, foi razoabelmente bo: empezou coa participaci�n en Sundance dunha marabilla rexeitada en dous festivais galegos, 1977 de Peque Varela, e acaba coa estrea da longametraxe documental de �ngel Rueda 50 anos en el andamio, que � un traballo ben interesante. Polo medio houbo d�as obras mestras que non acadaron a repercusi�n que merecen, O cazador de �ngel Santos e Par�s #1 de Oliver Laxe, o cineasta galego que nos proporcionar� m�is alegr�as no futuro. O que non temos en Galicia � unha masa cr�tica que apoie con enerx�a os produtos bos que aqu� se fan, ao contrario do que acontece en Catalunya onde aplauden incondicionalmente calquera trapallada que faga un Marc Recha deses. O autoodio � un vicio que non damos perdido.

Xurxo Gonz�lez

Homenaxe a Agust�n Fern�ndez Paz

O domingo 14 de decembro de 2008 a Fundaci�n Manuel Mar�a tributou unha merecida homenaxe a Agust�n Fern�ndez Paz na s�a Vilalba natal, no Mu��o do Ra�ego. Comezou o acto coas palabras do editor Manuel Bragado, que repasou a traxectoria docente de Agust�n e a s�a implicaci�n cos movementos de renovaci�n did�ctica na procura desa utop�a da escola galega das pombas:

Manuel Bragado [II parte] [III parte]

Fina Casalderrey empezou cont�ndonos un pesadelo horroroso para logo fabular sobre a infancia que (non) compartiu co escritor:

Fina Casalderrey [II parte] [III parte]

"Agust�n � un amigo da alma". O'Mestre condensou nesta frase trinta e cinco anos de amizade e cami�os compartidos:

Xabier P. Docampo [II parte]

Chairego de honra, Paco Mart�n atencionou ao autor dos Contos por palabras cun texto pulido e fermoso:

Paco Mart�n [II parte]

Pechou o acto o propio Agust�n Fern�ndez Paz, que agradeceu a presenza das s�as tres tribos e afirmou que as s�as palabras sempre estar�n vencelladas dunha maneira ou doutra a Vilalba, porque foi al� onde aprendeu os nomes das cousas:

Agust�n Fern�ndez Paz [II parte]

Cantos de Reis

No blog A Coru�a Cultura poden ver algunhas das actuaci�ns do concerto participativo de Cantos de Reis que se celebrou onte na Coru�a no F�rum Metropolitano: as de Xacarandaina, Donaire, Eidos, Magh�a, Mini, Mero e Ra�l Galego e Os Gaiteiri�os. Deixo para o final aos participantes nos obradoiros que desenvolven as (mod�licas) Bibliotecas Municipais, que guiados por Marta Pumares, Pablo D�az e Olga Kirk fixeron esta estupenda demostraci�n:

Canto de Nadal de Bembibre

Esta noite de Nadal / por ser noite de alegr�a,
cami�ando vai Xos� / e mais a Virxe Mar�a.
Cami�an para Bel�n / a ver se chegan con d�a,
cando a Bel�n chegaron / a media noite ser�a.
- Abre as portas porteiro / a Xos� e a Mar�a.
- Como as vou abrir? dilles, / porque chaves el non ti�a.
Se non as te�o de ouro / nin tampouco prata fina,
eu s� quer�a saber / cando a Virxe par�a.
A Virxe non pare hoxe / nin a noite que xa vi�a,
mais, � media noite en punto, / a Virxe parido ti�a.
Trouxo un neno tan fermoso / que ao mundo resplandec�a,
tanta era a s�a pobreza / que pano para el non ti�a.
Botou man ao seu cabelo / ao pani�o que tra�a,
rompeuno en tres anacos / ricamente o envolv�a.
Baixou un anxo do ceo / que ricos panos tra�a,
uns que eran de Holanda / e outros de Holanda fina.
Subiu o anxo ao ceo / cantando o Ave Mar�a.
Preguntoulle o Pai Eterno: / - como queda a parida?
- A parida queda ben / na cami�a recollida,
cuberta con mantos de ouro / bordados de prata fina.
D�anos o aguinaldo, / anque sexa pouco
un touci�o e medio / e a metade doutro.

Robert Mulligan (1925-2008)

To kill a mockingbird (Robert Mulligan, 1962)

Os libros galegos non son galegos?

Atinad�simo o post de onte de Jaureguizar:

"As entidades financieiras galegas p�dennos os aforros porque son galegas, os medios de comunicaci�n galegos p�dennos que lles sirvamos de audiencia porque son galegos, as librar�as do pa�s p�dennos que merquemos nelas porque son galegas. Eu te�o os meus cartos en entidades financeiras galegas, eu consumo informaci�n de medios galegos, eu merco nas librar�as galegas e non por internet como poder�a. Logo miro que as entidades financieiras e alg�ns medios de comunicaci�n convidan (e pagan) para dar conferencias a escritores espa�ois de terceira rexional, logo miro que moitos medios de comunicaci�n enchen p�xinas con entrevistas e cr�ticas eloxiosas a calquera primeirizo editado a catrocentos quil�metros do pa�s e tratan o libro galego coma "recurso" (eses anuncios de oenegu�s que enchen baleiros ou silencios), logo miro que moitas librar�as non te�en un s� libro galego no escaparate. Preg�ntome se entidades, medios e librar�as son galegos, e o que non � galego � o libro galego".

Novo cinema arxentino

Todo isto comezou hai m�is ou menos dez anos. Arxentina, un dos alicerces da creaci�n f�lmica latinoamericana xunto a M�xico e Brasil, comezaba a superar os ecos da ditadura e dos seus mitos tradicionais, de Gardel a Per�n, para amosarlle ao mundo unha faciana m�is viva e moderna que rachaba cunha produci�n “obsoleta no est�tico, falsa no tem�tico e ineficiente no econ�mico”, en palabras do cr�tico Quint�n. Non se trataba de esquecer as miserias do pasado sen�n de reco�ecer tam�n os monstros do presente, caso da corrupci�n e das diferencias sociais asumidas polo sistema, para retratalos cunha concepci�n formal contempor�nea, que non ignora o paso do tempo. Rapado de Martin Reitjman adiantou os sinais de cambio al� por 1992, mais a�nda tardar�a seis anos en chegar un dos t�tulos fundacionais, Pizza birra faso, filme codirixido por Bruno Stagnaro e Adri�n Caetano que reflect�a de maneira naturalista a vida coti� dun grupo de mozos que sobreviven a forza de cometer pequenos delictos. As magn�ficas Bolivia e Un oso rojo -e mesmo Cr�nica de una fuga, a�nda que te�a unha factura m�is convencional- consolidaron a Israel Adri�n Caetano coma un dos cineastas arxentinos m�is importantes.

Un oso rojo (Adri�n Caetano, 2002)

Case en paralelo avanza a carreira de Pablo Trapero, que debutou a finais dos noventa con Mundo gr�a e continuou a facer con El bonaerense ou Familia rodante un cinema �spero e duro de tem�tica social que non cae no erro de transmitir mensaxes moralistas. O seu �ltimo traballo, Leonera, competiu no festival de Cannes este ano; compartiu secci�n oficial cunha pel�cula extraordinaria de Lucrecia Martel, La mujer rubia, m�is densa e sutil que as anteriores La ci�naga e La ni�a santa, e quiz� por iso moito peor entendida.

La mujer rubia (Lucrecia Martel, 2008)

Trala estimulante Balnearios, Mariano Llin�s recibiu cr�ticas ditir�mbicas pola monumental Historias extraordinarias, que se ver� no pr�ximo Festival de Las Palmas. A bonaerense Albertina Carri sorprendeu en 2003 con Los rubios, un brillante exercicio de reconstruci�n e representaci�n que explora o horror da ditadura e a traxedia dos desaparecidos a partir da experiencia persoal da directora, que perdeu os pais sendo unha nena. Moito m�is decepcionante foi G�minis, un vulgar melodrama sobre o incesto. Sucede o contrario con Anah� Berneri, que despois da prescind�bel Un a�o sin amor dirixiu en 2007 a sublime Encarnaci�n, sobre unha actriz madura cuxa �poca de esplendor xa pasou e a relaci�n que mant�n coa s�a sobri�a, fascinada polo glamour que aquela representa. Unha alfaia repousada e audaz chea de exquisita sensibilidade e iron�a que conta entre os seus guionistas con Sergio Wolf, actual director do BAFICI e autor tam�n dun interesante documental, Yo no s� qu� me han hecho tus ojos.

Encarnaci�n (Anah� Berneri, 2007)

A plet�rica Nueve reinas creou grandes esperanzas sobre Fabi�n Bielinsky, que faleceu dun ataque ao coraz�n uns meses despois de presentar o seu seguinte filme, El aura, acollido con disparidade de opini�ns. Poder�a ter representado unha v�a intermedia entre o cinema de autor m�is rigoroso e os pasteis de Juan Jos� Campanella tipo El hijo de la novia, igual que XXY de Luc�a Puenzo ou as pel�culas de Daniel Burman, que nos �ltimos tempos parece ter perdido a frescura da deliciosa El abrazo partido e demostra unha preocupante tendencia � repetici�n de certas f�rmulas. A mesma frase � aplicable para Carlos Sor�n, gabado sen moita xustificaci�n a conta de Historias m�nimas e que desde ent�n non volveu facer nada medianamente valioso, no caso de que aquela o fose. Os filmes de Sor�n e Burman adoitan ter distribuci�n comercial no noso pa�s, de maneira que para moitos espectadores eles dous han ser os directores arxentinos m�is reco�ec�beis. Non deixa de ser curioso que do novo cinema arxentino o que se co�ece en Espa�a � xustamente o m�is vello e impersoal, en boa medida porque � o que m�is se parece ao audiovisual que se fabrica no estado. Iso explica tam�n o escaso co�ecemento que aqu� hai das catro obras mestras de Lisandro Alonso, La libertad, Los muertos, Fantasma e Liverpool, un autor cuxa aparici�n � o mellor que lle pasou ao cinema no que vai de s�culo.

Los muertos (Lisandro Alonso, 2004)

Publicado o s�bado 13 de decembro en "N�s", suplemento de cultura do Xornal de Galicia