caderno dun rencoroso enfermo de cinefilia
> Adeus Blogalia, olá Blogaliza <

días estranhos deixa a residencia blogalita que levava ocupando desde marzo de 2003 para trasladarse -e non era sen tempo- ao barrio que chaman Blogaliza. Estamos aínda facendo a mudanza así que a casa non ten apenas mobiliario; en calquera caso, agardamos desde hoxe as súas visitas.

Grazas, Víctor, por estes case seis anos de hospitalidade.

actualización, xaneiro de 2015: despois do paso por Blogaliza e polo desaparecido Xornal de Galicia, dende hai xa uns cantos anos blogueo en Acto de Primavera.

2009-01-01, 16:37 | 1 comentarios

> Cinema no Fórum: Música para Chaplin <



Poucas figuras hai no século XX tan doadas de recoñecer coma Charles Chaplin. A potencia da súa imaxe mítica segue intacta tres décadas despois da súa morte mesmo entre aqueles que apenas chegaron a ver algún dos seus filmes, que hoxe raras veces pasan pola televisión e menos aínda polas salas de cinema a non ser en ocasións excepcionais. É o eco dunha popularidade que no seu momento de máis éxito era incomparábel. “Charles Chaplin era coñecido como nunca ninguén o foi na historia, máis que Napoleón e que Gandhi”, dixo Jean-Luc Godard; porén “ninguén lle fixo caso cando realizou O gran ditador”. Unha persoa coma el non podía permanecer allea ás noticias da represión na Alemaña nazi e así naceu a súa exemplar sátira do tirano Adolf Hitler, cuxa rodaxe comezou dous anos antes de que os Estados Unidos entraran na II Guerra Mundial. Chaplin ridiculiza a todos os ditadores, sérvese do humor e da parodia para derrotar o fascismo e as pretensións de dominar o mundo, mais sabe que iso non é suficiente e sente a necesidade de poñerse serio e pronunciar un poderoso discurso final, un elocuente e esperanzado alegato pola democracia e a paz, en favor da ciencia, a razón e o progreso como guía para un mundo mellor e máis libre que conduza a felicidade de todos os homes e mulleres. Algo moi propio dun artista que levaba desde os anos dez retratando inxustizas e cuestionando a sociedade da man do seu personaxe Charlot, un gentleman con roupas de vagamundo a sobrevivir nunha época de abruptos cambios. Aí reside o valor de Chaplin, na súa capacidade para transmitir grandes ideas a públicos masivos demostrando un sutil equilibrio entre unha concepción cinematográfica portentosa, chea de audacia e creatividade, e o compromiso ineludíbel coa época que lle tocou vivir e as súas difíciles circunstancias.

O cinema xenial e eterno de Charles Chaplin chega en decembro ao Fórum Metropolitano con tres dos seus títulos mudos máis valiosos. Para empezar, The kid (O rapaz), unha pequena alfaia coprotagonizada por Edna Purviance e o neno Jackie Coogan. A seguinte fin de semana The gold rush (A quimera do ouro), o filme polo que el declarou en varias ocasións que desexaba ser recordado, unha obra mestra inzada de escenas inesquecíbeis. Pecha o ciclo City lights (Luces da cidade), quizá a súa película máis depurada, un prodixio capaz de facernos rir e chorar a partes iguais. Un ciclo imprescindíbel que nas sesións dos sábados ás 20:30 contará ademais co aliciente especial da música en directo de Jacobo de Miguel acompañando as proxeccións.

Sala Fernando Rey: Decembro de 2008

4, 5 e 6: The kid (O rapaz) (Charles Chaplin, 1921)
11, 12 e 13: The gold rush (A quimera do ouro) (Charles Chaplin, 1925)
18, 19 e 20: City lights (Luces da cidade) (Charles Chaplin, 1931)

2008-12-02, 15:46 | 0 comentarios

> Cinema no Fórum: Outras realidades <

En 1977 o Festival de Cannes concedía a súa Palma de Ouro ao filme Padre padrone, un canto épico á educación e a superación a través do retrato da infancia e mocidade de Gavino Ledda, que chegaría a ser un destacado lingüista estudoso do italiano e o sardo e autor de manuais deses idiomas. O filme, cun memorábel Omero Antonutti encarnando ao dominante pai, é o título que asentou a fama internacional dos seus autores, os irmáns Vittorio e Paolo Taviani, nacidos na vila italiana de San Miniato, na Toscana, en 1929 e 1931 respectivamente. Os irmáns Taviani levan traballando xuntos no cinema desde o seu debut en 1954 coa curtametraxe San Miniato, luglio '44. A súa carreira, que inclúe algúns proxectos en colaboración con Joris Ivens ou Valeriano Orsini, empeza a despegar nos sesenta con títulos coma Baixo o signo do Escorpión. En 1973 chegaría Allosanfan, unha produción máis ambiciosa con Marcello Mastroianni de protagonista. A súa popularidade mantense nos oitenta con películas como A noite de San Lorenzo, Kaos ou Good morning Babilonia, sobre dous irmáns italianos que emigran a América e acaban participando nos decorados do colosal filme “Intolerancia” da David Wark Griffith. Varias adaptacións literarias a partir de textos de Pirandello, Tolstoi, Dumas ou Goethe (As afinidades electivas) ocuparon os seus últimos anos, até chegar á súa obra máis recente, La masseria delle allodole, coa española Paz Vega no papel principal e cun potente reparto formado entre outros por Ángela Molina, Moritz Bleibtreu, Arsinée Khankian (actriz fetiche de Atom Egoyan), Tcheky Karyo ou André Dussolier.

O destino de Nunik, título co que foi estreada en España, abre un mes de decembro que a Sala Marilyn Monroe dedica a amosar outras realidades. O ciclo continúa con 14 kilómetros de Gerardo Olivares, a primeira película española en obter a Espiga de Ouro no Festival de Cine de Valladolid, a Seminci. Despide a programación deste 2008 Ali Zaoua, príncipe de Casablanca, do director francés de orixe marroquina Nabil Ayouch, un “conto urbano” sobre os nenos da rúa que combina unha acertada representación da realidade coa introdución de escenas fantásticas que reflicten os soños do rapaz Ali Zaoua.

Sala Marilyn Monroe: Decembro de 2008

4, 5 e 6: O destino de Nunik (Paolo e Vittorio Taviani, 2007)
11, 12 e 13: 14 kilómetros (Gerardo Olivares, 2007)
18, 19 e 20: Ali Zaoua, príncipe de Casablanca (Nabil Ayouch, 2000)

2008-12-02, 15:44 | 0 comentarios

> 46 Festival Internacional de Cinema de Xixón: a crónica <

Prólogo

Levo cinco anos asistindo ao Festival de Cinema de Donostia, o maior dos que se celebran en España. Para min forma parte xa da rutina anual, unha cita obrigada que cada mes de setembro me proporciona unhas cantas boas películas e o reencontro con benqueridos amigos e amigas. Disfruto moito alá, mais sempre chego á Coruña coa convición de que o ano seguinte non volverei ao festival, farto da súa pobre programación e do seu glamour perralleiro, canso de que a esperanza de cambio que cada nova edición parece apuntar sobre o papel ao final nunca acabe de verificarse. Donostia é unha marabillosa cidade e o seu festival unha estupenda experiencia, mais eu xa hai tempo que perdín a ilusión.

Fun por primeira vez ao Festival de Xixón en 2006: agora sei que tardei demasiado. Teño o entusiasmo dos conversos: fago proselitismo sempre que podo e síntome satisfeito por ter convencido xa a varios amigos para iren. Ningún deles quedou decepcionado. O Festival de Xixón presenta unha programación cinematográfica rigorosa e coherente, que como é obvio non sempre compartimos, mais que responde a un criterio ben fundamentado. Podería poñerlles exemplos do contrario para que se fagan unha idea, mais hoxe estou de bo humor. Alén dos filmes, a oferta de cultura e lecer de Xixón é completísima, con festas e concertos a diario e exposicións de enorme interese. Preparar unha digna axenda de actos está ao alcance de calquera que teña boas ideas e os cartos necesarios; a maxia de Xixón, porén, vai moito máis alá. O grande deste festival, o verdadeiramente difícil de imitar, é o magnífico ambiente que nel se vive, con todos os seus participantes a convivir con abraiante normalidade. Os organizadores e os cineastas, a prensa e o público, todos coinciden (coincidimos) nos bares polo día e nos concertos á noite, na cola para entrar nos cines e nas escaleiras mecánicas do Centro Comercial San Agustín. En Xixón non é estraño atopar na rúa a un Carlos Reygadas que che pregunta onde está a delegación de Radio Nacional, porque ten unha entrevista, ou a José Luís Guerín falando das infinitas horas de autobús que hai entre Santiago e a cidade asturiana. E todo nun ambiente relaxado e distendido, sen alfombras vermellas nin convidados separados por categorías. Por iso deben ir a Xixón sempre que poidan, e tamén ao IndieLisboa, que vén sendo o mesmo só que cambiando o Teatro Jovellanos polo Cinema São Jorge, a Sala Albéniz polo Cabaret Maxime e os temporais de novembro por unha primavera luminosa.

Cinco días, cinco noites

O principio é sempre o mesmo: chegas ao hotel, no meu caso o Celuisma Pathos, e alí agarda por ti a bolsa coa acreditación e as publicacións do festival. Son ás tres da tarde do venres 21 de novembro e en dúas horas comeza na sala 3 dos Cines Centro a proxección de Z32 de Avi Mograbi, cineasta israelí que foi obxecto dunha retrospectiva hai dous anos en Las Palmas que eu seguín sen especial emoción logo no CGAI. Z32 ofrece a testemuña dun soldado de elite israelí que explica a súa participación no asasinato de dous palestinos nunha acción de vinganza despois dun atentado terrorista; para non seren identificados, o seu rostro e o da súa moza aparecen permanentemente cubertos por unha máscara dixital. Resulta certamente fascinante asistir ás conversas deles dous, co soldado contando polo miúdo a súa brutal experiencia para a seguir pedirlle a ela que lla conte “igual que lla contaría a outro” nun exercicio descarnado e estraño de arrepentimento e confesión. Máis interesantes aínda son as aparicións do propio Avi Mograbi, que explora a ritmo de canción os seus sentimentos cara a alguén que acatou a orde de matar un ser humano sen cuestionala en absoluto. Tralas intencións sarcásticas e paródicas desas bizarras escenas musicais agáchase tamén a incapacidade de dar respostas definitivas diante de feitos que desafían os nosos principios.

Preseleccionada para os Oscars á mellor longametraxe documental, Trouble the water parte dun material moi potente, as gravacións orixinais que unha parella afroamericana fixo da catástrofe do Katrina, mais o resultado é un produto televisivo e convencional ao estilo dos que se ven en La noche temática. Moito máis interesante é Je veux voir, dos homenaxeados Joanna Hadjithomas e Khalil Joreige, aínda que todo nela produza unha intensa sensación de déjà vu. Os directores retratan o Líbano posterior á guerra de 2006 a través de dous personaxes, unha icona do cinema coma Catherine Deneuve, que acode ao país para participar nunha gala benéfica e expresa a súa vontade de “querer ver”, e o actor Rabih Mroué, que a acompaña nunha viaxe con ecos a Kiarostami e incluso a Amos Gitai. O filme camiña por un punto intermedio entre a ficción e o documental, e os saltos entre un plano e outro non sempre resultan afortunados; en calquera caso é unha proposta moi recomendábel que só falla nas escenas finais da cea, que parecen sacadas dun anuncio de perfumes.



Tralo pase de Je veux voir Ángel Santos e mais eu facemos a primeira incursión á taberna Lizarrán, que polo seu amplo horario adoita convertirse nun dos puntos de reunión nocturna do festival. Mentres os meus compañeiros de tertulia cultureta no Extrarradio Grial Parga e María Yáñez disfrutan do concerto de Remate e The Ladybug Transistor na Sala Albéniz, eu lercheo sobre Facebook con Elena Oroz. Entre unhas cousas e outras, son as catro e pico da madrugada cando collo o sono.

O sábado acordo cedo; pouco despois das dez xa estou no Antiguo Instituto, desde onde faremos en directo a tertulia para a Radio Galega que nesta ocasión ten como convidado ao director do festival José Luis Cienfuegos, de quen me declaro seguidor incondicional. Despois de facer o programa e de recoller todo, imos a unha das salas do centro que está ocupada pola exposición dos libaneses Hadjithomas-Joreige, Círculo de confusión, unha xigantesca foto aérea de Beirut pegada sobre un espello e repartida en tres mil anacos. Os visitantes poden arrancar un deses fragmentos e levalo para a casa, de maneira que co andar dos días vai quedando cada vez máis á vista o espello posterior e a imaxe orixinal vaise diluíndo para caer na pura abstracción. Ao saír, perdemos tempo inutilmente facendo cola para sacar entradas -desistimos ao cabo dunha hora- e optamos por ir xantar á sidrería El Globo, onde degustamos unha formidábel fabada e encontramos a Alfonso Pato, que de madrugada coñeceu a un (insólito) fan de Andrés Dobarro (se queren detalles, pregúntenlle a el). Despois diso non viña mal unha soneca, mais eu resisto a tentación e asisto no Jovellanos á proxección de Adoration, o novo filme de Atom Egoyan que conta o mesmo que os vellos. O filme non me deslumbra, mais tampouco me parece tan malo como algúns aseguran; o mellor é o que vén despois, un coloquio co director e o músico Mychael Danna conducido por Roberto Cueto.

Non consigo butaca para ningún filme que me interese na segunda quenda da tarde, así que vou tomar unha(s) cervexa(s) con Grial, María, Berto e Mourullo (Yáñez & Cía, para abreviar). Escapo deles un pouco antes das dez: teño entrada para a segunda sesión de Cameron Jamie. O que vemos é unha verdadeira trapallada, mais aínda dá para botar unhas risas con Marta Gómez, de Planeta Cine. Fago unha parada brevísima no Lizarrán para tomar uns pinchos e marcho ao show de Lilí Films no Savoy, un ruidoso local que non resulta ser o máis apropiado para o que eles fan. No medio do balbordo consigo manter unha conversa razobelmente ben enfiada con José Manuel Sande, que acaba de desembarcar en Xixón. Lucía e mais el van ir cuns amigos ao concerto de Miss Kittin, e eu subo a Cimadevilla camiño da Folixa para atopar a Grial, que anda con Alejandro Marzoa e Marta; tomámoslle unha alí e outra en La Plaza e acaban dándonos as catro ou as cinco, para non perder o costume. No hotel eu aínda aproveito para mirar o correo; cheo de boas intencións, poño o despertador para as nove por se teño ánimo de erguerme e ir ver Tulpan. Non é o caso. Saio do Pathos a iso das doce para despedirme de Yáñez & Cía e despois vou facer cola ao Jovellanos para pillar entradas para o domingo e o luns, pois non é plan perder máis filmes. Durante a espera atopo a Pilar Comesaña e Félix Díaz, de Planeta Cine, e mais a Alberto Casal; comemos por segundo día na sidrería El Globo, e desta vez toca fabes con ameixas. Pola tarde ás cinco hai sesión no Antiguo Instituto, Red Hollywood de Thom Andersen e Nöel Burch, un filme correcto mais non especialmente inspirado que documenta a pegada dos cineastas próximos ao ideario comunista no Hollywood dos anos 30 e 40 e a infame Caza de Bruxas posterior. Aínda que xa a vira en Lisboa, recunco na arrebatadora Profit motive and the whispering wind, na miña opinión un dos dous ou tres filmes máis importantes deste último ano. Pecho a xornada con Wendy and Lucy de Kelly Reichardt, que me molesta un pouco menos que a anterior Old joy.

Durante a enésima parada no Lizarrán falámoslle a Gonzalo de Pedro de París #1 e xestionamos o préstamo a varias bandas de material audiovisual. No Gato tuerto toca Julio de la Rosa, así que alá vou. Saúdo a Álvaro Arroba, a quen non coñecía en persoa, a Albert Serra e tamén a Lisandro Alonso, ao que encontrara na rúa pola tarde, ao pouco de el chegar a Xixón. Peque Varela coméntame que na presentación de 1977 José Luis Cienfuegos dixo que Martin Pawley era algo responsábel de que a súa peza estivese en Xixón, pois fora eu quen lla dera a coñecer hai un par de meses, durante o Festival de Donostia. Peque e mais eu seguimos de palique no Sono-Tone; fálame do que quere facer e o que non, cóntolle unha e outra vez as moitas cousas que me gustan da súa curta e cando nos damos conta xa son as catro da mañá, unha boa hora para retirarse.

O luns o tempo deixa de ser regular para convertirse en malo ou moi malo. Tócame entrar no Diario Cultural; o que digo é máis ou menos isto:

"Vivimos días de chuvia e frío en Xixón a conta do temporal, e tamén é baixa até o momento a temperatura do Festival de Cinema que en calquera caso segue sendo e por moitísimas razóns o mellor dos que se celebran no estado. En Sección Oficial o filme mellor acollido foi Wendy and Lucy de Kelly Reichardt, que contén todos os tópicos do cinema independente americano disfrazados, iso si, coa melancolía e un bo gusto que a conectan con certas estéticas contemporáneas. O máis apetecíbel -Liverpool de Lisandro Alonso ou 35 shots of rum de Claire Denis- está aínda por vir. Mentres tanto un pode refuxiarse nas sempre interesantes retrospectivas, desta volta dedicadas ao indescriptíbel Cameron Jamie, aos libaneses Joanna Hadjithomas e Khalil Joreige, que ocupan ademais o Antiguo Instituto cunha instalación fascinante, “Círculo de confusión”, e a arxentina Lucrecia Martel, ademais dos ciclos A utopía ianqui, que pasará polo CGAI e inclúe obras mestras coma Motivo de lucro e murmurios do vento de John Gianvito, un dos títulos do ano do que xa falamos na pasada edición do IndieLisboa, ou Una parte del cielo, que amosa unha escolma de traballos feitos nos últimos anos por directoras europeas, entre elas Patricia Ferreira ou a ferrolá Peque Varela que presenta aquí a súa aclamada curta 1977".

Despois de xantar en El Jamonar na compaña da xente de Lilí Films, La mujer rubia proporcionou o primeiro gran momento do festival. A película de Lucrecia Martel explora o sentimento de culpa que experimenta a protagonista a conta dun suceso inaclarado, o atropelo dun can e quizá tamén o dun neno; unha perversa combinación de mala conciencia e irresponsabilidade burguesa que a directora resolve maxistralmente ao presentar o personaxe -unha sublime María Onetto- en primeiros planos que a manteñen illada dun mundo real que queda fóra de campo en sentido estrito e metafórico. Incomprensibelmente mal acollido no Festival de Cannes, La mujer rubia é un filme tenso e turbador que agacha ademais un poderoso discurso sobre as relacións de poder.



Aínda que Jim Finn crea o contrario, o coloquio posterior ao visionado de La trinchera luminosa del presidente Gonzalo foi certamente memorábel. O cineasta cambiou continuamente do inglés ao español -que fala con fluidez- até o punto de que chegou un momento que nin el nin o tradutor sabían en que lingua falaban. O intérprete acabou repetindo en español frases que Jim Finn dixera tamén en español, nun glorioso caos babélico que a min polo menos me pareceu moi divertido. O filme é unha intelixente sátira do fanatismo que recrea co formato de video-reportaxe a vida cotiá e o adoctrinamento permanente dun grupo de reclusas de Sendero Luminoso.

Quedo para cear con Marta Gómez no Jamonar, e acabamos compartindo mesa con Sergio Wolf e Mario Andrizzi. Pola noite hai concerto no Casino de Doctor Explosion e Los Tiki Boys, e alí encontro a Camilo Franco e mais á miña xefa no Extrarradio, Belén Regueira. Hai tempo de tomar un par de gin-tonics e de facer tertulia coa xente que trasnoita, mais por unha vez retírome relativamente cedo pois o martes hai película ás dez e non quero perdela: Liverpool, a cuarta marabilla feita por Lisandro Alonso, quizá máis accesíbel que as outras, máis chea de emocións e máis narrativa que Los muertos aínda que estea chea de cousas sen contar, de cousas que non sabemos e que non importan. O protagonista de Liverpool, Farrel, regresa á súa vila en Tierra del Fuego despois de moitos anos de ausencia e moitos litros de alcol para atopar unha nai enferma e coa cabeza perdida e unha rapaza con retraso mental que vive con ela e a coida. Farrel regresa ás orixes para saldar débedas, mais para el non hai redención: é incapaz de reintegrarse nesa vida, en ningunha vida. A súa imposibilidade para comunicarse, para reaccionar e tomar partido, fica materializada nese chaveiro que é o único que quedará del como recordo; un chaveiro que xamais significará nada para quen o recibe e seguramente tampouco para quen o entrega.

Na rolda de prensa -a primeira á que acudo en Xixón nestes tres anos- Lisandro Alonso insinúa unha certa sensación de decepción: a frustración pola limitada acollida do seu traballo e o fastío ante as repetidas acusacións de que fai filmes lentos, destinados unicamente a festivais. Sabe que non elixiu un vieiro cómodo e que non está disposto a traizoarse, e amosa a súa faciana máis explicitamente humanista, a de alguén que quere facer obras inxenuas, que non firan a ninguén, e que non se atreve a rodar imaxes que lle parezan crueis. Ao saír da rolda dígolle que me parece a súa mellor película. “Eu tamén o creo”, responde, “mais parece que non somos demasiados os que o pensamos”. Vai e vén atendendo a diferentes xornalistas, e mentres tanto Sande e mais eu facemos tertulia con Emilio Oliete, de Sagrera, distribuídor de Liverpool en España, e logo con Peque Varela, que se achega ao Antigo Instituto para gravar unha entrevista para Planeta Cine (se non fose tan parvo coma son acordaríame de sacar fotos para inmortalizar esta clase de encontros, que quedan unicamente rexistrados na memoria). Á hora do xantar marchamos cara a Tasca de Cabrales onde nos xuntamos un grupo de quince persoas entre as que están Antonio Campos, Sandro Aguilar e un ex-bailarín de Butō. A comida e a conversa prolónganse case até as cinco, con tempo de ir ao cinema ou durmir unha soneca, segundo os casos. Eu non teño plan até as oito, que é cando vou ver La vie moderne, o terceiro dos Profils paysans de Raymond Depardon, un deses filmes que se recomendan sós. Despídome das películas en Xixón vendo Construcción de una ciudad de Néstor Frenkel, non sen antes parar a tomar unhas sidrines. Gardo mellor recordo da sidra que dese inofensivo documental arxentino.



Co concerto de Manos de Topo no Casino -ao de Russian Red non demos chegado- comezou a conta atrás da miña estancia en Xixón. Ese é o momento en que todo empeza a ir como a cámara rápida. Véxome falando con Luis Miñarro sobre o filme do vellote, preguntándolle a Sergio Wolf polos ciclos do BAFICI, recomendándolle a Elena Oroz os filmes de Ousmane Sembène, falando con Dario Oliveira das curtas galegas que deberían estar en Vila do Conde, despedíndome “até o sábado” de toda a xente. Porque, en efecto, eu marchaba o mércores pola mañá, mais tiña intención de voltar. Ben que volo dixen eu a todos, que había de voltar.

Epílogo

O sábado estaba en pé ás cinco e cuarto da mañá: non recordo cando foi a última vez que me erguín da cama a esa hora. Ás seis e media quedara con Xabier P. Docampo e Xosé Cobas para irmos a Oviedo, onde eles participaban nunha mesa redonda. Logo eu collería o autobús de Oviedo a Xixón e ao mediodía estaría no Antigo Instituto, disposto para escoitar o palmarés. Non puido ser: o temporal de chuvia e neve encargouse de alterar os meus plans. Despois dun inútil traxecto en coche de dúas horas, a forte nevarada que estaba a caer obrigounos a parar á altura de Abadín e emprender camiño de volta a casa.

Sentín moito non chegar a Xixón para a clausura, mais a tristeza de non estar presente ficou mitigada pola alegría do triunfo de Liverpool. Alegreime pola película, porque é magnífica, e por Lisandro Alonso, o mellor dos cineastas aparecidos no século XXI. Alegreime por el porque parece un bo home, e porque despois de telo escoitado nunhas cantas ocasións xa estou por xurar que, en efecto, é un bo home. Alegreime tamén por Luis Miñarro, polo que o premio ten de recoñecemento para un produtor valente, e polo impulso que supón para os distribuidores que confían en que hai un espazo modesto, mais imprescindíbel, para outro tipo de cinema que vai na procura da calidade e non unicamente do éxito nas billeteiras. Alegreime, en resumo, porque é un premio xusto, e porque, como diría William Shakespeare, ben está o que ben acaba.

2008-11-30, 21:30 | 0 comentarios









os arquivos estranhos




correo:diasestranhos()gmail.com

O sistema de comentarios está á disposición dos lectores de "signos de vida" (antes "días estranhos") exclusivamente para a publicación de opinións e comentarios relacionados co contido deste blog. Calquera texto publicado por medio do referido sistema non reflicte necesariamente a opinión do autor deste blog. As opinións e informacións publicadas no sistema de comentarios son de autoría e responsabilidade integral dos leitores que del fixeran uso. O autor deste blog resérvase o dereito de suprimir os comentarios e textos que considere ofensivos, difamatorios, calumniosos, preconceitosos ou de algunha forma perxudiciais a terceiros. Textos de carácter promocional ou inseridos no sistema sen a debida identificación do autor (nome completo e enderezo válido de e-mail) tamén poderán ser eliminados.


Licenza de 
Creative Commons
Esta obra está baixo unha licenza Recoñecemento-NonComercial-CompartirIgual 2.5 de Creative Commons. Blogalia

Blogalia

(c) Martin Pawley